معارف الحديث

ليک :: مولانه منظور احمد نعماني

د سورۀ آل عمران آخري اياتونه

ترجمه: دحضرت عثمان بن عفان رضى الله عنه نه روايت دے چې رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمائى کوم سړے چې دشپې په وخت کښې دال عمران اخرى ايتونه ولولى دهغه دپاره دټولې شپې دمانځه ثواب وليکلے شى

تشريح:: داخر دال عمران نه مراد ان فى خلق السموت والارض نه دسورة دختميدو پورې ايتونه دى. په صحيح روايتونو کښې وارد شوى دى چې رسول الله صلى الله عليه وسلم چې به دشپې دتهجد دپاره پورته شو نودټولونه مخکښې (داودس کولونه هم مخکښې) به ئې دا ايتونه لوستل. د ال عمران اخرى رکوع دسورة بقره داخرى رکوع په شان په نه جامع دعا باندې مشتمل ده اوغالباً ددې رکوع دخاص فضيلت راز په دې دعائيه ايتونو کښې مضمر دے. دکائنات په تخليق کښې فکر کولو والا اوپه هرحال کښې دالله يادولو والا بندګانو دژبې نه داجامع دعا په دې رکوع کښې دغسې ذکر ده:

اےزمونږ ربه !ستا داکارخانه دهستۍ بې مقصده نه ده پيدا کړې ته ددې خبرې نه پاک او مقدس ئې چې څه شے بې مقصده جوړکړې يقيناً ددې دنيوى ژوند نه پس جزا اوسزا حق دى نوته مونږ د دوزخ دعذاب نه بچ وساتې څوک چې تا په دوزخ کښې واچول بيشک چې هغه تا رسوا کړل او دداسې ظالمانو دپاره څوک حمايتى اومددګار نشته. اے زمونږ ربه مونږ ديو داعى اواز واوريدلو چې هغه دايمان دعوت ورکوى پس مونږ ايمان راوړلو اے زمونږ ربه زمونږ ګناهونه وبخښې اوزمونږ بدى زمونږ نه لرې کړې اومونږه دخپلو نيکوکاروبندګانو سره ددنيا نه پورته کړې اواےزمونږ ربه !مونږ ته هغه هرڅه راکړې دکومو چې تادخپلو رسولانو په ژبه داهل ايمان دپاره وعده فرمائيلې ده اومونږ دقيامت دورځې درسوائۍ نه بچ وساتې بې شکه تۀ دخپلې وعدې نه خلاف نه کوې

دسورة ال عمران داخرى رکوع دادعا دقران مجيد جامع ترين د دوه درې دعاګانو نه ده اولکه چې عرض کړے شو ددې رکوع خاص فضيلت ددې دعائيه ايتونو په وجه سره دے (والله اعلم ) حضرت عثمان غنى رضى الله عنه نه چې کوم داوفرمائيل چې کوم سړے دشپې دا ايتونه ولولى هغه ته دټولې شپې دنفلونو ثواب ليکلے شى ظاهره ده چې دا خبره به هغه درسول الله صلى عليه عليه وسلم نه اوريدلى وى دحضور (ص) داوريدونه بغير يواصحابى دخپل طرف نه داسې خبره نشى وئيلے ددې وجې نه دحضرت عثمان دا ارشاد دحديث مرنوع په حکم کښې دے

فائده: په امت مسلمه مرحومه باندې دالله تعالى چې کوم خاص رحمتونه دى په هغوکښې يوداهم دے چې په لږ عمل باندې د لوئى اجر او ثواب ډير صورتونه اوډيرې طريقې درسول الله صلى الله عليه وسلم په ذريعه دې امت ته ښودلى شوىدى دپاره ددې چې بعضې خلق دخپلو خاصو حالاتو په وجه سره لوئى لوئى عملونه نشى کولے چې هغوى دا واړۀ واړه عملونه وکړى اودالله تعالى دخاصو عناياتو مستحق وګرځى

په پورته حديث کښې کوموکښې چې رسول الله صلى الله عليه وسلم دخاص سورتونو اوايتونو فضائيل بيان فرمائيلى دى دا ددغې سلسلې کړۍ دى ددې مقصد دادےچې ډير بندګان دخپلو خاصو حالاتو په وجه سره دقران مجيدد ډير تلاوت په ذريعه لوئى اجر اوثواب اودالله تعالى دخاصو عناياتو مستحق شى ددې وجې نه ددې حديثونو حق دے چې په دې باندې يقين وکړى ددې سورتونو او ايتونو تلاوت هم خاص طور سره اهتمام وکړى چې دالله تعالى دخاص الطاف اوعنايات کښې زمونږ هم حصه وشى بې شکه چې مونږ ډير محروم يو چې دومره هم ونه کړے شو . تردې ځائې پورې چې کوم اويا حديثونه درج شو هغه دذکرالله اوتلاوت قران مجيد متعلق وو مخکښې هغه حديثونه پيش کولےشى چې دهغې تعلق دباب دعاسره دے په دې کښې هغه هم دى چې په کښې ددعا دعظمت او اهميت بيان فرمائيلے شوےدے اوهغه هم دى چې په هغې کښې د دعا متعلق هدايات ورکړے شوى دى اوهغه هم دى په کوموکښې چې دالله تعالى په حضور کښې درسول الله صلى الله عليه وسلم پيش کړے شوى دى کوم چې دامت دپاره دهغه عظيم ترين ميراث دے . په اخر کښې داستغفار اودرود شريف متعلق حديثونه دى