May 2004

نه خودسخن فهمۍ څه دعوه لرم او نه دغالب دطرفدارۍ نيت مې دے ځکه چې څه مې په زړۀ دى هم هغه مې په خله دى او واقعاتى حقيقت هم دادے چې د کچه ماذيګرى په ابتدائى لمحو کښې کله هم چې زۀ دځوانى مرګ دوست جاويد خيبر کيفۍ ته ورننوځم او دخپل ښى لاس دقطار خپل اشنا اخرى ميز ته ځان رسوم نو دګس لاس دقطار اخرى ميز دګوټ کرسۍ مې سترګې ځان پله لکه دمقناطيس راکاږى چې يو درويش پرې ځان له مراقبه . . . نور

هسې نن سبا چې دپښتون حالت ته ګورم نو ډير خفه شم ځکه چې ډير لتاړ او سختو شپو ورځو کښې ګيردے، کله نا کله په دې خبره سوچ وکړم چې دغه کوم وجوهات دى چې دوى ئې دومره ناکړدو سره مخ کړيدى او دښه سوچ نه پس دې نتيجې ته ورسم چې ددې دټولو غټ دوه وجوهات دى ددۀ پښتون او مسلمانى او هم دغه وجوهات ددۀ دتباهۍ سوب جوړ شوى دى . . . نور

کله چې ديوې ژبې نقاد کلربلائينډ شى نو لامحاله به دهغې ژبې ادبيات دځوړ په لور روان وى ګوا تنزل بيا دداسې خوارې او بدبختې ژبې مقدر وګرځى هغه څوک چې په يو وخت نقاد، اديب، دانشور، شاعر او محقق نه علاوه دپښتو ژبې پروفيسر ګوا استاذ هم وى، او دپښتو ماسټر ډګرى ئې هم په فرسټ پوزيشن کښې ترلاسه کړى وى خو ليکنه به ئې دليک او تخليق په اړه دومره Zig Zag وى چې په لوستلو به ئې دقارى شعور او عقل دواړه له حيرته غوږونه ورته ونيسى ګوا دا مبالغه آرائى مې په دې وکړه، چې دمنفرد تورى يالفظ په قدر وقيمت به نۀ وى خبر، او غير ضرور ىاستعمال به ئې په دومره لوئې زړۀ کوى چې قارى هک بک ورته پاتې شى، تيره ورځ مې په ورځپاڼه وحدت کښې ديومشهور او . . . نور

هسې خو دصنعت اوتجارت په حواله دلته په پښتونخوا کښې دپنجاب خلق د پخواراسې اباددى يعنى ماهرين اواستاذان پنجابيان دى او مزدور طبقه دلته په خپلې پښتونخوا کښې هم پښتانۀ دى اوپنجاب کښې هم . . . نور

٢١ فرورى هر کال په ټوله نړۍ کښې د مورينو ژبو ورځ نمانځلے شى ددې ورځې نمانځلو اهتمام او اعلان ملګرو ملتونو کړے دے چې دغسى د مورنيو ژبو عظمت او اهميت معلوم شى د ټولى نړۍ دژبو ويونکى د خپلو خپلو مورينو ژبو دحقوقو د پاره په دې موقع واکونه جلسې جلوسونه سيمنارونه او غونډى کوى. دخوشحالۍ خبره ده چې دا ځل پښتنو ليکوالو او سياستدانانو هم د اتفاق او اتحاد مظاهره وکړه او . . . نور

دافغانستان دمظلوم مسلمان ملت دشکنجه کيدو ربړيدو، در په در کيدو او ددې خونړى تباه کن انقلاب ابتداء په ١٣٤٦هـ کال کښې هغه وخت وشوه چې کله افغانى واکدار دخلق او پرچم کمونستى ګوندونو ته رسماً اجازه ورکړه . . . نور

دسور جنګ په وخت ددنيا دوه زراوى طاقتونو په مينځ کښې که هسې مخا مخ محاذ ارائى او نښتې شروع وې خو دواړو ته دحليفانو هم ښه اوډاډګيرنه ملاويده يوطرف ته که روس ته دچين،کيوبا، شمالى کوريا اونورو کميونسټو ملکونو حمايت حاصل ؤ نوبل طرف ته امريکې ته هم دمغربى ملکونو پوره پوره مالى او فوځى تعاون حاصل ؤ . . . نور

اخبارى خبر دے چې يوکرائن کښې غلو يو روغ دريل ګادى انجڼ په بډه کړے دے اوهم په دغه ملک کښې څه موده وړاندې غلو يو روغ پل پټ کړے ؤ . داخبرونه هسې دحيرانتيا دى خو دغه خلقو ته پته نشته چې زمونږ په ملک کښې ددغه غلو پلاران شته دے داسې غله چې روغ اوښ په بډه کړى او چاته پته هم ونه لګى انجڼ اوپل څه شے دے دلته روغ روغ قومونه اوسياسى پارتۍ خلق په بډه کړى بلکې روغ حکومتونه . . . نور

دخاطررنګين غزل ته حيرانيږمپه دې خړ خيبر کښې څه دى بې دخاورو . . . نور

زمونږ هزاره ډويژن کښې تقريباً ٧٥ فيصده پښتانۀ اوسيږى خپل دستور او خپل ثقافت سره څه د دوه نيمو سوو کالونه استوګن دى مخکښې به دپيښور ټى وى پروګرامونه په هزاره او بټګرام کښې نه ليدے کيدل خواوس بوسټر ولګيده نو په پيښور ټى وى کښې دهزارې اوپه تيره تيره دبټګرام دفنکارانو، شاعرانو څه نمائندګى نشته حالانکې په بټګرام کښې دپښتو سندرغاړى فنکاران، شاعران ليکوال اوډرامه نګاران شته. . . . نور

پښتو ژبه زمامور پښتو ژبه زما ښائست ،پښتو ژبه زما پيژندګلو غرض دا چې پښتوژبه زماهرڅه هرڅه ده ځکه چې په دازما مورنۍ ژبه ده ځکه خو ماډيره ګرانه ده . دپښتو ژبې سره چې دچا څه قسم هم تعلق دے هغه زما ورور زما دسترګو تور زما زړۀ ټکور دے هم دغسې دپښتو عاشقانو کښې زما يو پښتون ورور . . . نور

ښاغلے اجمل خټک چې دخپلې انقلابى او نظرياتى شاعرۍ او پښتون ملت يا له سياست په حواله دادبى او سياسى نړۍ يو ښکاره نوم دے دنوموړى ټول ژوند دخپلې پښتانۀ دملى ، سياسى، جمهورى، معاشرتى، معاشى، اقتصادى او لسانى حقوقو دپاره دمبارزې نه عبارت دے ښاغلے خټک صيب دلوئې اتل فخر افغان عبدالغفار خان دڅو هغو نزديو ملګرو دصف دامام . . . نور

نۀ پوهيږم چې ستر قلندر مومند مې ولې نۀ هيريږى زما په خيال دا دپښتو ژبې هغه قدر آور او لوړ ادبى شخصيت ؤ چې دپښتو ژبې يو ليکوال ئې هم نۀ شى هيرولے، او تل به ددوى دادبى، شعرى، تنقيدى او تحقيقى ليکنو نه به ټول عمر کما حقه استفاده کوى، زما ډير ښه په ياد دى چې يو ځلې زۀ داسلام اباد نه پيښور ته لاړم، نو مرکې ته به په دې نيت تلم چې هلته به دپښتو منلے او نوموړے شخصيت ووينم، اکثر به مې دا . . . نور

برډ فلو يا ايويان انفلوئينزا دچرګو او د مارغانو يو بيمارى ده او نن سبا زمونږ په وطن کښې ددې پحقله رنګ په رنګ بحثونه شروع شوى دى په هر محفل کښې هم دغه شور شرابه وى او ددې په وجه دخلقو په زړونو کښې وهمونه او وسواسونه پيدا شوى دى. دکومو په وجه چې هر انسان سره دخپل صحت متعلق فکر پيدا . . . نور

او چې ما به دخلقو نه اوريدل چې هغوى ددې خاورې دپاره ډيرې قربانۍ ورکړې دى ددې وطن دازادۍ او دوګړو دسوکالۍ دپاره ئې دظالم حکمران سره په توره او قلم جنګونه کړى وؤ ددې خاورې او وطن دازادۍ لۀ خاطره ئې دظالم سامراج دقيدوبند سختې برداشت کړې وې نو زما زړۀ کښې به ډير ارمان ؤ چې زۀ . . . نور

دطب په دنيا کښې دسرجيکل کيسونو بغير اپريشن علاج خود ډيروخت نه راروان دے په دغه حقله به متاثرينو ته معلومه وى چې دغه علاج څنګه دے ؟؟ هسې خو په کلو بانډو کښې دبدن دننه دکاڼو اودسترګونه دخسڼى را ايستو علاج په دم درود هم ياديږى چې د ډاکټرانو دپاره چيلنج دے دطب په دنيا کښې نوې نوې . . . نور

هرکله چې پيرنګيانو سپين قبضه کړو نو دسپين زيات ترمسلمانان ئې په قيد کښې واچول دومره ظلمونه ئې پرې وکړل چې په لفظونو کښې دهغې احاطه ډيره ګرانه ده . . . نور

دواڼا داپريشن نه وړاندې او هم داپريشن دوران کښې دهيواد ګڼو دانشورانو، جمهوريت خوښو او وطن دوستو ډلو او اشخاصو دحکومت نه څو څو ځله غوښتنه کړې وه، چې دوانا اپريشن کښې دې ټول اولس اعتماد کښې واخستے شى او داپريشن متعلق دې ټول حقائق پارليمان ته وړاندې کړے شى چې اولس . . . نور

دتيرو پيړيو او صديو په اوږدو کښې دنړۍ په هيوادونو لويو لويو امپراتورانو حکومتونه کول ددوى واک حدود نۀ لرل هر څه چې به ددوى زړه غوښتل هغه به قانون و غريبو او مظلومو خلقو به دژوند حق هم نۀ درلود. دامپراتورانو او په دوى پورې دتړلو شتمنو کسانو اقتصادى ګتې به دلويو جنګونو او د نورو دولتونو . . . نور

هسې نن سبا چې دپښتون حالت ته ګورم نو ډير خفه شم ځکه چې ډير لتاړ او سختو شپو ورځو کښې ګيردے، کله نا کله په دې خبره سوچ وکړم چې دغه کوم وجوهات دى چې دوى ئې دومره ناکړدو سره مخ کړيدى او دښه سوچ نه پس دې نتيجې ته ورسم چې ددې دټولو غټ دوه وجوهات دى ددۀ پښتون او مسلمانى او هم دغه وجوهات ددۀ دتباهۍ سوب جوړ شوى دى . . . نور

دهندوانو عقيده ده چې ((چرته چې ديو شاعر فکر يا سوچ رسيدے شى هلته دنمر وړانګې هم نۀ شى رسيدے)) . . . نور

اوس وخت کښې دپاکستان ابادى د ١٤ کروړو ٩٠ لکو نه تجاوز کړيدے، دغه ابادۍ کښې ٢٨ فيصده مزدور طبقه تشکيلوى، کوم چې تقريباً ٤ کروړه ٢٧ لکه ٥٠ زره افرادو باندې مشتمل دى. دوى کښې ٢ کروړه ٩٦ کروړه ٩٠ زره کسان په کلو بانډو کښې او يو کروړ ٣٠ لکه ٦٠ زره خلق په ښارونو کښې مزدورۍ کوى . . . نور

کله نه چې روس په افغانستان کښې په لومړى ځل کودتا وکړه نو په افغانستان کښې ګډوډى او بدامنى خوره شوه ، ځينې خلقو دشوروى اتحاد ملاتړ اعلان کړو او ځينې خلقو خپل خوږ وطن پريښودو او در په در کډه په سر په نورو هيوادونو کښې ميشته شول او اکثر پښتانۀ وروڼه صوبه سرحد ته راغلل او اکثر مهاجين په قبائلو کښې استوګين شول او په قپائلو کښې زياتره افغانان ځکه ميشته شول چې دې قبائلو او . . . نور

پيښور ( افغان اسلامى اژانس ) پاچاخان ځدران وائى که حکومت په شوى تړون عمل ونکړى نو د هرډول بدو نتائجو مسئوليت به دکرزى په غاړه وى . پکتياکښې دحکومت مخالف قوماندان پاچاخان ځدران افغان اسلامى اژانس ته وويل چې د محمدظاهرشاه اوسردار عبدالولى په غوښتنه ماپه کابل کښې له حکومت سره . . . نور

په کابل کښې اوس دومره کار شويدے چې دحکومت هغه څهره جوړه شوې ده داوسنى حکومت نه مخکښې خو دحکومت هغه څهره نۀ وه جوړه داسې انتظاميه نۀ وه چې داولس پرې دحکومت ګمان شوے وے اصل خبره داده چې افغانستان په جغرافيوى لحاظ دمينځنۍ اسيا برخه ده نو هلته غربى کلتور دے ديخوا . . . نور

دصوبه سرحد ګورنر ليفټننټ جنرل (ر) سيد افتخار حسين شاه تيره ورځ وئيلى وؤ چې (قبائلى سيمو کښې وينه تويول نۀ غواړو کۀ چيرې قبائلى قبيلې دکوم غير ملکى دپر امنه اوسيدو ضمانت راکړى نو مونږ به هغه غير ملکيانو ته داستوګنې اجازه ورکړو) . . . نور

داڅه پټه پناه خبره نه ده چې په افغانستان کښې دطالبانو ددرونه دپاکستان هغه قيديان پاتې دى کوم چې دصوفى محمد اينډکو سره تلى وو خولکه څنګه چې عموماً داسې کيږى په دغه موقعه هم داسې وشول چې مولانا صوفى محمد دپاکستان قيدى شو اودهغه اينډکو دافغانستان قيديان شول . . . نور

داطلاعاتو مطابق دافغانستان په تاريخ کښې په وړومبى ځل دمورنيو ژبو ورځ ونمانځلې شوه او پښتنو ليکوالو او په دغه ورځ پښتنو ماشومانو ته په پښتوژبه کښې دتعليم ورکولو سره سره دپښتوژبې دحقوقو مطالبه وکړه او ددنيا ټولوقومونو سره ئې خپل اواز يو کړو اوپه حکومتى سطح ئې دخپلې ژبې او ثقافت دترقۍ . . . نور